Tiên dược

Cây Mật gấu

Xem kết quả: /  số bình chọn: 27
Bình thườngTuyệt vời 

Hiện nay, có nhiều câu hỏi liên quan đến một cây mà dân gian gọi là “Cây Mật gấu”.

Đó là cây gì? Hình dạng và tác dụng ra sao? Mua ở đâu? Và trồng như thế nào? Hoặc, tôi có một khúc cây Mật gấu (màu vàng từ trong ra ngoài) định ngâm rượu, nhưng không biết phải làm thế nào? Lại có ý kiến giải đáp ngay trên mạng: Cây Mật gấu là cây Gấc (!).

Ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta như Bắc Kạn, Cao Bằng cũng có một cây thuốc mà người dân gọi là “cây Mật gấu”. Dược liệu này được thu hái ngay tại địa phương, và bán ở các nhà hàng dọc quốc lộ thuộc hai tỉnh trên (dưới dạng những đoạn thân cây, hay đã chặt nhỏ, đựng trong túi nilon).

Đó chính là cây Hoàng liên ô rô, còn gọi là Mã hồ, Thích hoàng liên, Tông plềnh (H’ Mông). Tên khoa học là Mahonia neplensis DC., thuộc họ Hoàng liên gai (Berberidceae).

Cây gỗ nhỏ, có thể cao 4 – 6m. Lá kép hình lông chim lẻ, mọc so le, dài 20 – 40 cm, mang 11 – 25 lá chét cứng không cuống, hình trái xoan hẹp, dài 6 – 10cm, rộng 2 – 4,5cm, gốc tròn, đầu lá nhọn như gai, mép có răng nhọn; gân chính 3. Lá kèm nhọn như hai gai nhỏ. Các cụm ho ở ngọn thân, mang nhiều hoa màu vàng nhạt; lá đài 9, xếp thành 3 vòng; cánh ho 6, có tuyến ở gốc; nhị 6; bầu hình trụ. Quả thịt, hình trái xoan, đường kính khoảng 1cm, đầu quả có núm nhọn, khi chín màu xanh nâu, chứa 3 – 5 hạt. Mùa hoa: tháng 2 – 4, quả: tháng 5 – 6.

Ở Việt Nam, cây Hoàng liên ô rô mọc hoang, thường gặp ở một số tỉnh vùng núi cao và mát như Cao Bằng, Lào Cai (Phan Si Pan), Lai Châu, Bắc Kạn, Lâm Đồng (Lang Bian)…. Ngoài ra, còn có ở nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Nepal, Ấn Độ… Người ta dùng lá, thân, rễ và quả để làm thuốc. Thân và lá thu hái quanh năm, rửa sạch, phơi khô. Gỗ của thân và rễ có màu vàng nhạt, vị rất đắng như mật gấu, vì vạy mà có tên là “cây Mật gấu”.

33

Trong cây có các alcoloid nhóm benzyl isoquinolein: gồm berberin, berbamin, oxyacanthin, isotetrandin, palmatin và jatrorrhizin… Rễ còn chứa umbellatin (0,48%) và neprotin. Quả cũng có berberin và jatrorrhizin.

Theo Đông y, Hoàng liên ô rô có vị đắng, tính mát, vào 4 kinh phế, vị, can, thận; có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm làm se. Người ta thường dùng rễ hoặc thân sắc uống (10 – 20g), hay phối hợp với các vị thuốc khác để chữa kiết lỵ, viêm ruột, tiêu chảy, viêm gan vàng da, mắt đau sưng đỏ. Dùng lá hay quả (8 – 12g) sắc uống, hay phối hợp với các vị thuốc khác. Nó còn được dùng chữa sốt cơn, ho lao, khạc ra máu, lưng gối yếu mỏi, chóng mặt, ù tai, mất ngủ. Dùng ngoài, nấu nước đặc để rửa, chữa viêm da dị ứng, lở ngứa. Ở Ấn Độ người ta dùng quả trị kiết lỵ, lợi tiểu, làm dịu và kích thích.

Ngoài cây nói trên, ở Việt Nam cũng như ở Trung Quốc còn có loài Mahonia bealei (Fort). Carr., cũng có những alcaloid chính tương tự, và cũng được dùng như Hoàng liên ô rô.

Chú ý: không nhầm lẫn với cây Gáo đỏ, hay Vàng kiêng dỏ, cũng có tên là ‘cây Mật gấu’, tên khoa học là Neonauclea purpurea (Roxb.) Merr., họ Cà phê (Rubiaceae). Đây là cây gỗ cao 10 – 15m, mọc ở Quảng Trị, Đà Nẵng, Khánh Hòa. Vị rất đắng. Gỗ dùng trong xây dựng. Theo cố Lương y L. T. Đức thì cành và vỏ cây này dùng làm thuốc chữa đau họng, viêm amydal, viêm ruột lỵ, viêm đường tiết niệu; dùng 20 – 40 g sắc uống. Cành lá tươi nấu nước, ngâm rửa, chữa lở ngứa, lở chàm, chảy nước vì viêm da.

Nguồn sưu tầm

 

Thông tin sức khỏe

Béo phì là do cơ thể mất nước Béo phì là do cơ thể mất nước Nhiều người cho rằng nguyên nhân gây ra tình trạng thừa cân là do ăn quá nhiều đồ ăn vặt,
Các triệu chứng của thiếu máu Các triệu chứng của thiếu máu Nếu bạn thấy mình mệt mỏi hơn, yếu hơn hoặc khó thở hơn bình thường thì rất có thể bạn
Đường có thể làm giảm năng lực trí tuệ Đường có thể làm giảm năng lực trí tuệ Ăn quá nhiều đường cũng có thể làm giảm năng lực trí tuệ, các nhà khoa học Mỹ đã cảnh
Bệnh thường gặp ở trẻ trong mùa nóng Bệnh thường gặp ở trẻ trong mùa nóng Thời tiết thay đổi, nhiệt độ môi trường tăng nhanh là điều kiện cho các loại virus, vi trùng
Ăn uống với người viêm đại tràng mạn tính Ăn uống với người viêm đại tràng mạn tính Bệnh lý viêm đại tràng mãn thực ra nó là tên gọi chung cho một nhóm bệnh do rất nhiều nguyên

Dinh dưỡng thảo dược

Ớt tốt cho phụ nữ có thai Ớt tốt cho phụ nữ có thai Trong mỗi 100 gram ớt có tới 198mg vitamin C, ngoài ra vitamin B2 và các khoáng chất như canxi, sắt
Cà chua nấu chín tốt hơn cà chua sống Cà chua nấu chín tốt hơn cà chua sống Các món cà chua xốt hoặc hầm có thể giúp bạn chống chọi tốt hơn với bệnh tim mạch cũng
Đậu nành - thực phẩm quý phòng ngừa bệnh cho mọi người Đậu nành - thực phẩm quý phòng ngừa bệnh cho mọi người Cây đậu nành có xuất xứ ban đầu từ vùng Đông Á, phổ biến ở các nước Trung Quốc, Hàn
Mát ngọt thanh long Mát ngọt thanh long Nhiều người không thích ăn thanh long vì ngại hạt lợn cợn. Tuy nhiên, có đến 10 lý do để
Món ăn thuốc từ nấm kim chi Món ăn thuốc từ nấm kim chi Các nghiên cứu hiện đại cho rằng nấm kim chi có tác dụng làm hạ mỡ máu, phòng chống các

Thống kê truy cập

Hiện có 16 khách Trực tuyến